2022 Sayıştay raporu, TİGEM’in yönetici maaşlarında yüzde 140 artış ve tohumluk buğday piyasasındaki pazar payında düşüşü ortaya koydu. Raporda, Dr. Hasan Gezginç’in görev değişiklikleri ve siyasi bağlantıları ile kurumun ekonomik etkileri ele alındı.
Sayıştay’ın Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) hakkında yayımladığı 2022 denetim raporu, kurumun yöneticilerine ve denetçilerine ödenen ücretlerin önceki yıla kıyasla yüzde 140 artış gösterdiğini ortaya koydu. Rapor, TİGEM yöneticilerine 2022 yılında toplamda 798 bin TL ödeme yapıldığını belirtti. Bu durum, kamuoyunda “Tarım kurumlarının AKP’nin arka bahçesi haline geldiği” yönündeki eleştirileri güçlendirdi.
Görev Değişiklikleri ve Siyasi Bağlantılar
Raporda, Haziran 2022-Mart 2023 döneminde TİGEM Yönetim Kurulu Başkanı olan Dr. Hasan Gezginç’in, 14 Mayıs seçimlerinde AKP’den Maraş milletvekili adayı olduğu için görevinden ayrıldığına dikkat çekildi. Ayrıca, Gezginç’in TİGEM Başkanlığı’ndan hemen önce, kurumun iştiraki olan Türk Sudan Uluslararası Tarım ve Hayvancılık A.Ş’nin yönetim kurulunda da görev aldığı açığa çıktı.
TİGEM’in Pazar Payında Azalma
Sayıştay’ın raporu, TİGEM’in verimli buğday tohumu çeşitlerini yetiştirmemesi nedeniyle tohumluk buğday piyasasındaki payının azaldığını gösteriyor. Rapor, TİGEM’in özellikle buğday tohumculuğu alanında, tohumları makul fiyatlarla üreticilere sunarak piyasadaki fiyat dengesizliklerini regüle etmesinin önemine vurgu yapıyor. Ancak, İç ve Orta Anadolu ile Trakya bölgelerinde talep gören buğday çeşitlerinin üretilmemesi sonucunda pazar payında bir azalma yaşandığı tespit edilmiş.
Tohum Satışları ve Ekonomik Etkiler
Rapora göre, TİGEM 2022 yılında 7 çeşit makarnalık ve 19 çeşit ekmeklik buğday tohumu sattı. Son üç yılda tohumluk buğday piyasasındaki pazar payı giderek azaldı. Bu azalmanın nedenlerinden biri olarak üreticilerin, TİGEM’in sattığı tohumların verimliliğine yönelik şüpheleri gösteriliyor. Kurum bütçesi, tohumluk buğday satışlarındaki bu azalmadan dolayı yüzde 33,8 oranında olumsuz etkilendi.
