Gezegenimizdeki En Ölümcül Hayvanlar: Crespo Ölçeği
Hayvanların insanlar üzerindeki tehditleri, bilim insanları ve araştırmacılar tarafından uzun zamandır inceleniyor. Son yıllarda geliştirilen Crespo Ölçeği, bu konuda önemli bir yenilik sunuyor. Peki, Crespo Ölçeği nedir?
David Duarte Crespo tarafından ortaya atılan bu ölçek, bir hayvan türünün belirli bir ülkedeki rastgele bir birey için ne denli tehdit oluşturduğunu ölçen bir sistem sunuyor. Crespo Ölçeği, iki ana faktöre dayanıyor: nüfus büyüklüğü (PS) ve ölüm oranı (MR). Nüfus büyüklüğü, belirli bir ülkede tehlikeli bir hayvanla karşılaşma olasılığını gösterirken, ölüm oranı ise küresel nüfusun (8 milyar) belirli bir türün yılda neden olduğu tahmini maksimum ölüm sayısına bölünmesiyle hesaplanıyor. Crespo, bu iki faktörü kullanma nedeninin, bu verilerin hemen her türe uygulanabilirliği ve saldırganlık gibi özelliklerin aksine net bir şekilde ölçülebilir ve tahmin edilebilir olması olduğunu vurguluyor. Ayrıca, insanların yakınlarındaki yaygınlıkları nedeniyle evcil hayvanlar ve insanlar bu çalışmadan hariç tutuluyor.
Tehlike Dereceleri ve Kategorileri
PS ve MR’yi temsil eden sayılar, Tehlike Dereceleri (DoD) adı verilen beş puan arasında dağıtılıyor. 1 DoD puanı “Çok Muhtemel Değil”i, 5 DoD puanı ise “Çok Muhtemel”i temsil ediyor. Bu sayılar çarpılarak toplam DoD değeri elde ediliyor. Maksimum DoD değeri 25 olup, bu değer hayvanın hangi kategoriye yerleştirileceğini belirtiyor. Hayvanlar, DoD değerine göre 1-5 arasında sıralanıyor; 5 “Çok Yüksek Tehlike” ve 1 “Düşük Tehlike” olarak kabul ediliyor. 3-5 kategorileri, önemli tehditler olarak değerlendiriliyor.
En Tehlikeli Hayvanlar
Yeterli veriye sahip olan hayvanlar bu ölçeğe dahil edilmiş durumda. İlginç bir şekilde, 3-5 kategorilerindeki en tehlikeli hayvanlar genellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde bulunuyor. Çalışmada yer alan Russell engereği (Daboia russelii) dışında, en büyük tehditleri oluşturan hayvanların çoğu hastalık taşıyıcıları veya parazitlerden oluşuyor. Crespo Ölçeği’ne göre en büyük tehditler şunlardır:
- Sivrisinekler
- Russell engereği
- Kan kurtları
- Yabani köpekler
Bu önemli çalışma, Asya Zooloji Araştırma Dergisi’nde yayınlanmıştır.
