M&A piyasası 2025 boyunca güçlenen bir ivme sergileyerek toplam işlem değerini 4,8 trilyon dolara taşıması bekleniyor. Bu rakam, 2024’e göre yaklaşık %36’lık bir yükselişe işaret ediyor. Mega işlemler olarak tanımlanan 5 milyar dolar ve üzeri anlaşmalar, bu toparlanmanın temel tetikleyicisi konumunda oldu. Nadiren alıcı olan tarafların uzun aradan sonra sürece girmesi ise işlem adedinde ancak sınırlı bir artışa yol açtı.
İlk bakışta, kapsamlı değer artışının yaklaşık %75’ini oluşturan 5 milyar dolar üzeri işlemler, toplam değerin büyük bölümünü taşıdı. Bu ölçekli birleşmelerin yaklaşık %60’ı nadir alıcılar tarafından gerçekleşirken, kalan %40’ı alıcı şirketin piyasa değerinin yarısından fazlasına denk gelen dönüştürücü nitelikteki işlemlerdi. Uzmanlar, bu tür birleşmelerin yüksek risk taşıdığını fakat doğru yönetildiğinde önemli ödüller sunabileceğini belirtiyor ve liderlerin stratejik uyum, entegrasyon ve organizasyonel yönetim konularına eskisinden daha çok odaklanması gerektiğini vurguluyor.
Yapay zeka odaklı anlaşmalarla hız kazanan teknoloji sektörü yılı başından beri teknoloji sektörü, toplam işlem değerini önemli ölçüde artırdı; bu alandaki aktivite %76 gibi çarpıcı bir yükselişle 478 milyar dolara ulaştı. 500 milyon dolar ve üzeri stratejik teknoloji işlemlerinin neredeyse yarısının yapay zeka odaklı şirketleri içerdiği dikkat çekiyor. İmalat ise M&A hareketlerinin öne çıkan itici güçlerinden biri olarak duruyor; yıl başından bu yana imalat sektörünün toplam işlem değeri %38 artışla 717 milyar dolara çıktı.
Küresel büyüme, ABD’nin öne çıkan ana kaynağı oldu ve toplam stratejik işlem değerinin yaklaşık yarısını oluşturdu. Çin ise işlem adedinde rekor bir seviyeye ulaştı; bunun %80’den fazlası iç pazarda gerçekleşti. Japonya’da toplam işlem değeri iki katına çıkarken, ülke dünyanın üçüncü büyük M&A pazarı haline geldi ve işlem adedinde de çift haneli artışlar kaydedildi. Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde mega işlemlerin değer artışına katkısı sınırlı kalırken toplam işlem adedi %7 geriledi.
Bain & Company Türkiye Ortaklarından Armando Guastella şu görüşleri paylaşıyor: Türkiye’de şirketler artık stratejilerini yeniden tasarlama ihtiyacını daha net görüyor. Teknoloji dönüşümünün rekabet dinamiklerini kökten değiştirmesi ve maliyet baskılarının artması, Türkiye’nin geçmişteki maliyet avantajını aşındırıyor. Bu durum, alıcılar ve satıcılar için güveni artırırken stratejik yatırımcıları M&A gündeminin merkezine çekiyor. Araştırmalar, teknolojik dönüşümlerin ve M&A’nin merkezi rolünün Türkiye genelinde rekabetçi konumlandırmayı hızlandırdığını gösteriyor.
Regülasyon gevşemesi ve maliyetlerin düşmesi ise toparlanmayı destekliyor. Pandemi sonrası dönemde M&A’yi zorlayan bazı engeller hafifledi; düzenlemeler ve sermaye maliyetlerindeki düşüş süreci olumlu etkiledi. Alıcı-satıcı değerlemesi arasındaki fark (maki) daraldı; EV/EBITDA oranları 11,6x seviyelerine yükselse de bazı sektörlerde 2021 zirvesinin altında kalıyor. Ayrıca, teknoloji ve stratejik değişimler nedeniyle yatırımcılar daha hızlı hareket etme konusunda farkındalık kazanıyorlar. 300’ün üzerinde M&A yöneticisinin %85’ten fazlası, teknolojik ve stratejik değişimlere paralel şekilde fırsat havuzlarını güncellediğini belirtiyor.
Ticaret politikaları ve tarifeler M&A ivmesini engellemedi; ticaret kısıtlamalarının işlem planlarını etkileyeceğini düşünenler azınlıkta kalsa da, bir çoğunluk bu etkileri sınırlı görüyor. Ancak, post-küreselleşme sürecinin etkileri zamanla daha belirginleşebilir. ABD dışındaki şirketlerin ABD’deki varlıklara olan ilgisinin azalması, ABD’li şirketlerin ise tarifeler nedeniyle yerel alımlara yönelmesi, M&A pazarının bölgesel yeniden şekillenmesine işaret ediyor. Genel olarak, küresel ticaretin yeniden düzenlenmesi, şirketlere yeni pazarlara erişim ve esneklik kazandıran stratejik bir araç olarak M&A’nin önemini artırıyor.
Yatırım payı ve yapay zeka etkileri ile ilgili trendler netleşiyor: 2025 yılında 1 milyar dolar ve üzeri işlemlerin yaklaşık %60’ı kapsam genişletme (scope) niteliğinde; bu, şirketlerin mevcut işlerini büyütmek yerine yeni pazarlara ve müşteri segmentlerine odaklandığını gösteriyor. Ayrıca, yapay zeka odaklı incelemelerin ve otomasyon yatırımlarının artmasıyla M&A süreçlerinde yapay zekanın rolü giderek belirginleşiyor. Stratejik alıcılar, hedef şirketlerin yapay zeka etkisini değerlendirirken önemli kararlar alıyor ve bu incelemelerin sonunda bazı işlemler gerçekleşmeden sonlandırılıyor.
2026’ya bakış Bain & Company, 2026 için Küresel M&A Raporu’nu yayımlayarak trendleri daha ayrıntılı bir şekilde inceleyecek. Raporda sektörlere dair derinlemesine analizler, ABD ve önde gelen diğer ülkelerden 300’ün üzerinde uzman görüşü yer alacak ve M&A uygulayıcılarının 2026 görünümünü şekillendirecek.
