Su ve Ateş: İkisi Arasındaki İlginç İlişki
Suyun, bir yangını söndürme konusunda en etkili seçenek olduğu herkes tarafından bilinir. Ancak, yeterince çaba gösterirseniz, suyun içinde ateş yakmanın mümkün olduğunu biliyor musunuz? Hatta, tüplü dalış sırasında kaynak işleri yapmak bile su altında gerçekleştirilebilir.
Bir ateşin ortaya çıkması için üç temel unsura ihtiyaç vardır: yakıt, oksijen ve ısı. Yanma sürecinde yakıt ve oksijen birleşerek su buharı ve karbondioksit gibi maddelere dönüşür. Yangının sıcaklığı da bu dönüşüm sırasında ortaya çıkar. La Trobe Üniversitesi Kimya Profesörü Jason Dutton, The Conversation için kaleme aldığı bir yazıda şu açıklamaları yapıyor: “Birçok kişi, yakıttaki kimyasal bağların kırılmasının ısı ürettiğine inanıyor. Ancak aslında tam tersi bir durum söz konusudur. Herhangi bir kimyasal bağı kırdığımızda ısı emilir. Isıyı serbest bırakan yeni kimyasal bağlar oluşur – bu bağlar su buharı ve karbondioksit üretmektedir.” Dutton, sözlerine şöyle devam ediyor: “Bu yeni oluşan bağlar, yakıttaki bağlardan daha güçlüdür, bu da genel olarak ısının açığa çıkması anlamına gelir. O kadar fazla ısı açığa çıkar ki, piroliz süreci devam eder, daha fazla yakıt tüketilir ve yangın yayılmaya devam eder.”
Su Altında Kaynak Yapmak
Suyun altında bulunmak, oksijeni ve ısıyı uzaklaştırmak için oldukça etkili bir yöntemdir; ancak bu, ateşin oluşmasını tamamen engelleyecek kadar etkili değildir. Su altında kaynak yapmak için birkaç farklı yöntem mevcuttur. İlk olarak, kaynak işleminin yapılacağı alanın etrafında doğru basınçta bir kuru atmosfer oluşturmak gerekir. Bu sayede kaynakçılar, suyun dışındaki koşullara benzer bir şekilde rahat ve güvenli bir şekilde çalışabilirler. Ancak, bazı acil durumlarda su altında hızlı bir onarım gerekebilir ve bu durumlarda eğitimli dalgıçlar (ve kaynakçılar) ıslak kaynak yapma yöntemini tercih edebilirler.
Welding Institute (Kaynak Enstitüsü) tarafından paylaşılan bir blogda, “Islak kaynak, kaynağı korumak ve sudan herhangi bir elektrik iletimini önlemek için elektrik arkının etrafında gaz kabarcıklarının salınmasına dayanır. Bu yalıtım katmanı, dalgıcı korurken aynı zamanda kaynak alanını gizleyerek kaynağın doğru şekilde tamamlanmasını zorlaştırır.” açıklaması yer almaktadır. Bu yöntem, zor durumlarda işe yarasa da, ideal bir çözüm değildir. Blog yazısında belirtildiği gibi, “kabarcıklar ayrıca kaynak havuzunu da bozabilir ve kaynaklı bağlantı, çevredeki sudan yayılan ısı nedeniyle çok hızlı soğuyabilir. Bu da çatlama gibi kusurların riskini artırır.”
Kısacası, su ateşi hızlı bir şekilde söndürebilir; fakat deniz altında ateş yakmak ve kaynak yapmak mümkündür. Bu durum, su ve ateş arasındaki karmaşık ve ilginç ilişkiyi bir kez daha gözler önüne sermektedir.
