Dünyanın İlk Sohbet Robotu ELIZA Yeniden Hayat Buldu
Dünyanın ilk sohbet robotu ELIZA, uzun bir aradan sonra geri döndü. Yıllar boyunca taklit edilmeye çalışılsa da, mükemmel bir şekilde kopyalanması mümkün olmamıştı. Geçmişte, ELIZA’nın kaynak kodlarının kaybolduğu düşünülüyordu. Ancak araştırmacılar, 2021 yılında Joseph Weizenbaum’ın arşivlerinde bu ikonik sohbet robotunun erken bir versiyonuna ait kodları keşfetti. Bu keşfin ardından, geçen yılları onu yeniden canlandırmak için harcadılar.
ELIZA, 1964’ten 1967’ye kadar MIT bilgisayar bilimcisi Joseph Weizenbaum tarafından kodlandı. Günümüz teknolojisinin oldukça ilkel kalmasına rağmen, ELIZA yaratıldığı dönemde büyük bir ilgiyle karşılandı. Weizenbaum, bu sohbet robotuna bir psikoterapistin kişiliğini kazandırmıştı. ELIZA ile sohbet eden birçok kişi, karşısında gerçek bir insan olduğunu sanarak bu deneyimi yaşamıştı.
ELIZA Arkeoloji Projesi üyeleri, yeni bir bilimsel makalede ELIZA’nın nasıl yeniden keşfedildiğini ve canlandırıldığını ayrıntılı bir şekilde açıklıyor. Weizenbaum, ELIZA’yı Uyumlu Zaman Paylaşım Sistemi (CTSS) adı verilen bir zaman paylaşım bilgisayar sisteminde MAD-SLIP adlı erken bir programlama dili ile geliştirdi. Ancak zamanla, ELIZA’nın etkisi Weizenbaum’ın kontrolünden hızla çıkmaya başladı.
Erken bilgisayar ağları aracılığıyla yayıldıkça, programcılar bu robotu farklı dillere uyarlamaya başladılar. Bu ilk klonlardan biri, modern internetin temellerini atan ARPAnet’in teknik liderlerinden biri tarafından Lisp programlama dilinde geliştirildi. ELIZA’nın Lisp versiyonu, bu yeni ağın ilk veri parçalarından biri olarak hızla yayıldı.
