Starmer’dan Trump ve Zelenskiy Üzerine Açıklamalar
BBC’ye verdiği röportajda, ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında Washington’da yaşanan tartışmayı ofisinde izlediğini anlatan Keir Starmer, “Kimse bunun gibi bir anı görmek istemez. O gün telefonla hemen Başkan Trump ve Başkan Zelenskiy’i aradım. Çünkü bana göre Avrupa ve İngiltere’nin güvenliği ve savunması açısından Ukrayna’da kalıcı bir barışa odaklanmamız son derece önemli.” dedi.
Starmer, kameralar karşısında tansiyonun yükseldiği bir tartışmayı kimsenin görmek istemediğini yineleyerek, o gün Trump ve Zelenskiy dışında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile de görüştüğünü aktardı. Görüşmelerinin amacının, taraflar arasında bir köprü rolü üstlenmek olduğunu vurgulayan Starmer, “İngiltere, Fransa ve muhtemelen birkaç ülkeyle birlikte, savaşı durduracak bir plan üzerinde çalışmak için Ukrayna ile anlaştık. Bu planı daha sonra ABD ile de görüşeceğiz.” şeklinde konuştu.
Trump-Zelenskiy tartışmasından duyduğu rahatsızlığı dile getiren Starmer, birkaç kez yüz yüze ya da telefonda görüştüğü Trump’ın da Ukrayna’da savaşı bitirme arzusunda olduğunu belirtti. Starmer, “Buna, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin dışında herkes inanıyor,” diyerek, “Bu nedenle dün akşam bir adım attık ve savaşı sona erdirecek bir plan üzerinde çalışmaya başladık. Daha sonra ABD ile görüşeceğimiz bu plan, Cuma günü (Trump-Zelenskiy tartışmasının yaşandığı gün) kaldığımız yerden ileriye doğru atılacak önemli bir adımdır.” değerlendirmesinde bulundu.
Güvenlik Garantileri ve Anlaşmalar
Başta Ukraynalılar olmak üzere kimsenin savaşın devamını istemediğini kaydeden Starmer, “Bu bizim ulusal çıkarlarımıza uygun değil.” ifadesini kullandı. İngiltere Başbakanı Starmer, Trump’ın Ukrayna’da savaşı sona erdireceğini savunduğu anlaşmanın kalıcı barışı hedeflediğini belirterek, bu konuyu geçen haftaki görüşmelerinde ele aldıklarını anlattı.
Starmer, herhangi bir anlaşma hakkında Zelenskiy’nin endişelerine de yer vererek, “Bozulacak bir anlaşma yapamazsınız. Başkan Zelenskiy’nin de endişesi bu. Gayet açık bir şekilde bunu ifade ediyor. Daha önce Minsk Anlaşmaları vardı ancak sözler tutulmadı. Zelenskiy, uyulacak bir anlaşma olması konusunda haklı. Bir anlaşma yapılacaksa, bu anlaşmanın korunması için gereken garantileri kapsamlı bir şekilde ele aldık.” dedi.
Ukrayna hakkında bir görüşmenin Ukrayna’sız yapılamayacağını yineleyen Starmer, “Bir anlaşma olacaksa, bu anlaşmanın çatışmaları durdurması ve korunması gerek. Eğer geçici bir duraklama olacaksa, Putin geri gelecektir. Geçmişte bu tür durumlar yaşandı. Bu riskin bulunduğunu düşünüyorum. Bu yüzden anlaşmanın kalıcı olduğundan, geçici olmadığından emin olmalıyız.” sözlerini sarf etti.
Starmer, “Putin’e güvenmem, bu yüzden güvenlik garantisi istiyorum.” ifadesini kullanarak, Putin’in “daha önce tekrar saldırıya geçtiğini kanıtladığını” dile getirdi. İngiltere Başbakanı Starmer, “Birkaç ay veya yıl sonra bozulacak bir anlaşmanın hiçbir anlamı yok.” açıklamasında bulundu.
ABD ve Avrupa İlişkileri
Öte yandan, Zelenskiy ve Trump’a barış anlaşmasının sağlanması konusunda güvendiğini dile getiren Starmer, son dönemdeki çelişkili söylemlerine rağmen Trump’ın “motivasyonunun kalıcı barış olduğuna inandığını” belirtti. Starmer, ABD ve İngiltere arasındaki ilişkilere de değinerek, “ABD ile İngiltere arasındaki ilişki, dünyanın herhangi iki ülkesi arasındaki en yakın ilişki olarak kabul edilir; savunmamız, güvenliğimiz ve istihbaratımız, dünyanın başka hiçbir yerinde görülmeyen bir şekilde birbirine bağlıdır.” dedi.
Son dönemde ABD-İngiltere ilişkileri bağlamında kamuoyunda bir “endişenin” olduğunu kabul eden Starmer, birçok kişinin kendisine “Avrupa veya ABD arasında bir seçim yapması gerektiğini” söylediğini kaydetti. Starmer, sözlerine şöyle devam etti:
- “(ABD-Avrupa arasında seçim yapmak) Ülke olarak yanlış bir seçim olur. İşçi Partisi olarak bunu hiç yapmadık ve şimdi de yapmamalıyız.”
- “ABD ile özel bir ilişkimiz var, Avrupa ile güçlü bir ilişkimiz var. Her ikisini de sürdürmemiz gerekiyor.”
Starmer, 3 yıldır devam eden savaşta Ukrayna’ya çok fazla para ve eğitim desteği sağladıklarını belirterek, Avrupa’nın savunma harcamalarına yatırımını artırması gerektiğini vurguladı. Ukrayna’ya sağlanacak güvenlik garantileri için “istekli” olan Avrupa ülkelerinden oluşacak bir koalisyonun kurulma ihtimalinin yüksek olduğunu belirten Starmer, Fransa ve İngiltere’nin bu konuda adım atmaya oldukça arzulu olduğunu aktardı. Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile birlikte koalisyonun oluşturulması planı üzerine çalışacaklarını ve daha sonra bu konuyu ABD ile görüşeceklerini ifade etti.
