Kaspersky’den Çocukların Dijital Dünyasına Dair Güncel Rapor
Kaspersky, Mayıs 2024’ten Nisan 2025’e kadar olan dönemi kapsayan çocukların dijital alışkanlıklarıyla ilgili kapsamlı bir yıllık rapor yayımladı. Bu raporda, yapay zeka destekli sohbet botlarına olan ilginin hızla arttığı, viral olmuş İtalyan memlerinin gençler arasında yaygınlaştığı ve müzikle etkileşimli, ritim tabanlı oyunların popülerliğinin yükseldiği detaylarıyla yer aldı. Ayrıca, çocukların en çok kullandığı uygulamalar arasında YouTube’un liderliğini sürdürdüğü, ikinci sıraya WhatsApp’ın yükseldiği ve TikTok’un gerilediği gözlemlendi.
Yapılan araştırmalar, 8-10 yaş arası çocukların günlük ekran süresinin yaklaşık altı saat olduğunu, 11-14 yaş grubundaki çocukların ise bu süreyi yaklaşık dokuz saate çıkardığını gösteriyor. Bu yüksek ekran kullanımı, ebeveynlerin çocuklarının dijital alışkanlıklarını yakından takip etmelerini ve güvenli kullanım açısından bilinçli olmalarını zorunlu kılıyor. Kaspersky’nin raporunda, 2023-2024 döneminde ilk 20 uygulama arasında yer almayan yapay zeka tabanlı uygulamaların yeni listede yer almaya başladığı da dikkat çekiyor. Örneğin, “Character.AI” platformu, çocukların yapay zeka teknolojilerini dijital hayatlarına entegre ettiğine işaret ediyor. Yapay zeka sohbet botlarına yönelik arama sorguları ise geçen yıla göre iki katını aşmış ve toplam arama hacminin %7,5’ine ulaşmış durumda. Ancak, bu teknolojilerin çocuklar üzerindeki potansiyel riskleri de göz ardı edilmemeli. Özellikle, kullanıcı tarafından oluşturulan içeriklerin denetlenmemesi halinde, çocukların uygunsuz içeriklerle karşılaşma riski artıyor. Bu nedenle ailelerin, çocukların yapay zeka ve dijital içerik kullanımı hakkında bilinçlendirilmesi ve dijital ebeveynlik araçlarından faydalanması büyük önem taşıyor.
Türkiye’de en çok kullanılan Android uygulamaları arasında YouTube, Instagram, WhatsApp ve Brawl Stars öne çıkarken, Character.AI ise 16. sırada yer alıyor. Ayrıca, mem kültürünün dijital dünyadaki etkisi de gözlemleniyor; özellikle İtalyanca kısa ifadelerin viral hale gelerek gençler arasında yaygınlaşması dikkat çekiyor. Yeni nesil oyunlar arasında, müzik ve görsel etkileşimi bir araya getiren Sprunki adlı ritim tabanlı tarayıcı oyunu gençler arasında giderek popülerlik kazanıyor. Google aramalarında ve YouTube izlenmelerinde yükselişte olan bu oyun, genç kullanıcılar tarafından ilgiyle takip ediliyor. Video içerikleri, çocuklar arasında en yaygın ve tercih edilen çevrimiçi etkinlikler arasında yer alıyor. YouTube platformunun kullanım oranını artırmasıyla birlikte, WhatsApp ikinci sıraya yükseldi. Öte yandan, TikTok, Snapchat ve Facebook gibi platformların kullanım oranları ise azalma eğiliminde. Rapor, ayrıca Netflix, Twitch ve Disney+ gibi içerik odaklı platformların popülerliğini koruduğunu, oyun alanında ise Roblox, Minecraft ve tarayıcı tabanlı oyun platformu Poki’nin öne çıktığını ortaya koyuyor.
Kaspersky, çocukların çevrimiçi güvenliğini sağlamak amacıyla ebeveynlere şu temel önerilerde bulunuyor: çocuklarla dijital riskler ve güvenlik konularında açık ve samimi iletişim kurmak, güvenlik yazılımları ve ebeveyn kontrol araçlarını kullanmak, çocukların çevrimiçi etkinliklerini düzenli olarak takip etmek ve dijital ebeveynlik uygulamalarından faydalanmak. Bu önlemler, çocukların dijital dünyada güvenli ve bilinçli bir şekilde var olmalarına yardımcı oluyor. Rapor, Mayıs 2024 ile Nisan 2025 döneminde, Kaspersky Safe Kids uygulaması kullanıcılarından elde edilen anonim verilerle hazırlanmıştır.
