Odeabank ile KONDA Araştırma ve Danışmanlık’ın ortak çalışmasıyla yürütülen ve 9-12 Nisan 2026 tarihlerinde Türkiye genelinde 1425 katılımcıyla gerçekleşen çalışma, bireylerin finansal bilgi düzeyi ve yatırım davranışlarına dair çarpıcı içgörüler sunuyor. Sonuçlar, finansal okuryazarlığın sadece teoriyle sınırlı kalmayıp günlük karar süreçlerini nasıl etkilediğini net biçimde gösteriyor.
Çalışma, kent ve metropol alanlarında yaşayan katılımcılar üzerinden, yatırım tercihlerinin ve birikim davranışlarının nasıl şekillendiğini inceliyor. Özellikle zamanlama, analiz ve disiplinin finansal başarı üzerinde belirleyici olduğuna vurgu yapıyor ve mevcut eğilimleri güncel bir perspektiften gözler önüne seriyor.
Finansal başarı için bilgi, doğru zamanlama ve sabır Yüzeyde finansal okuryazarlık sadece bilgiyi içerse de, dijital araçların kullanımı, deneyim ve sabır gibi kişisel nitelikler de bu süreci birlikte belirliyor. Katılımcılar arasında güçlü bir profilin yaygınlığı yalnızca %12 olarak gözlenirken, bazı gençler ve ileri yaşlılar arasında farklılıklar dikkat çekiyor; gençler bilgiyi pratiğe dönüştürmede daha çok zorlanabilirken, daha yaşlı bireyler bütçelerini nispeten yetkin biçimde yönetebiliyor.
İnsanlar arasındaki motivasyonlar da çeşitli açılardan ortaya çıkıyor. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçüne yakın kısmı, finansal başarı için bilgi ve analizin anahtar olduğunu belirtirken, neredeyse dörtte biri doğru zamanlamayı ve yaklaşık dörtte biri de sabrı ve disiplini öne çıkarıyor. Artan ekonomik bilgi seviyesiyle birlikte, başarı kriterleri bilgi-analiz ve zamanlama odaklı bir eğilime kayıyor.
Altın güvenli liman olarak konumunu koruyor Araştırma, yatırım algısında önemli bir kırılmaya işaret ediyor. Düzenli birikim veya yatırım yapma sıklığı %34’e ulaşırken, yatırım araçlarına sahip olanların oranı %52’ye yükseliyor. Ancak altın, yatırım aracı olarak sadece finansal bir araçtan çok güvenlik hissi ve acil durumlar için birikim merkezli bir tutumla ilişkilendiriliyor. Katılımcıların %35’i altın yatırımında bulunuyor olsa da, çoğu kişi bunu yalnızca yatırım olarak değil, güvence ve acil durum planı olarak da görüyor. Modern yatırım araçlarının yaygınlığı sınırlı kalırken, borsa, yatırım fonları ve kripto varlıklar nispeten daha düşük oranlarda tercih ediliyor.
Kadınlar ve gençler finansal ekosistemde daha görünür Sonuçlar, yatırım dünyasında kadınların ve gençlerin artan katılımını ortaya koyuyor. Özellikle son üç ay içinde yatırım yapmaya başlayanların büyük bölümünü kadınlar oluşturuyor; genç katılımcılar da yatırım ilgisini artırıyor. 18-33 yaş aralığı, yeni yatırımcılar arasında önemli bir paya sahip. Bu durum, kuşaklar arası davranış değişimini ve finansal okuryazarlıkta farklılıkları gösteriyor. Erkekler daha sık borsa, fon ve kripto gibi modern araçlara yönelirken, kadınlar altın odaklı bir katılım gösterebiliyor. Özellikle beyaz yaka ve üniversite mezunu katılımcılar finansal ürün çeşitliliğine daha yatkın olurken, işçi ve esnaf kesimi somut yatırım araçlarına yöneliyor.
Finansal bilinç artıyor, alışkanlıklar hızla değişmiyor Katılımcıların yaklaşık yarısı kararlarında kendi bilgi ve analizine güveniyor. Finansal okuryazarlık profilleri incelendiğinde, temel finansal sorulara doğru yanıt verenların oranı %40 civarında olsa da çoğu kişi bu bilgilerle davranışlarını tutarlı biçimde uyarlayamıyor. Bütüncül olarak güçlü finansal okuryazarlık profilini yakalayanlar yalnızca %12, kuvvetli bir yakınlık gösterenler %15, ancak finansal konularda bilgi sahibi olup davranışına dönüştüremeyenler %14 olarak saptanıyor. Odeabank Genel Müdürü Mert Öncü, finansal okuryazarlığın sadece kavramsal bilgi olmadığını, günlük yaşamı etkileyen bir yetkinlik alanı haline geldiğini vurguluyor ve kadınlar ile gençlerin yatırım ekosistemine artan ilgisini değerli buluyor. Banka olarak uzun vadeli yatırım odaklı bir bakış açısıyla, toplum genelinde finansal okuryazarlığı yaygınlaştırmayı sürdürdüklerini belirtiyor.
