Meta şirketinin geliştirdiği sanal evren olan metaverse, Türkiye’de büyük bir mali kayba yol açtı. Bu kaybın 1 milyar doları bulduğu belirtiliyor ve durumun daha da kötüleşmesinden endişe ediliyor. Facebook, Instagram ve WhatsApp gibi popüler platformların sahibi olan Meta, bu yatırımın ardından birçok farklı şirketin kendi sanal evrenlerini kurmasına ve arsa satışı yapmasına zemin hazırladı. Bu girişimler arasında tanınmış markalar da yer aldı. Meta’nın sanal arsalarının yanı sıra, on binlerce birey ve şirket de bu sanal evrenlerden arsa satın aldı.
Sabah gazetesi yazarı Metin Can’ın haberine göre, HyperVerse, The Sandbox, Axie Infinity, SuperWorld, Somnium Space, Ufo Gaming, Fortnite ve Roblox gibi birçok sanal evren, dünya genelinden milyarlarca dolar topladı. Ancak, bu sanal evrenlerin çoğu, Meta’nın evreni gibi ciddi değer kayıpları yaşıyor ve bazılarına artık erişim sağlanamıyor.
META SORUMLULUK TAŞIYOR, DAVA AÇILABİLİR
Bu sanal evrenlerdeki toplam zararın milyar doları aştığı ifade ediliyor. Ekonomist Güleryüz, bu kaybın yüksek olmasının sebeplerinden birinin markaya duyulan güven olduğunu belirtiyor. Güleryüz, şu açıklamalarda bulundu:
“Bu tür markaların güvenli olma zorunluluğu vardır. Marka değerlerinden ekonomik olarak fayda sağladıkları için basiretli iş zorunlukları doğar. Piyasa yapıcı bir şirkettir; kişiler zararlarının tazmini için dava açabilir.”
SERMAYE PİYASALARI İNCELEMELİ
Sanal arsa satın alanlardan toplanan paraların hangi mevzuata göre toplandığına dikkat çekmek gerektiğini belirten Güleryüz, şu ifadeleri kullandı:
“Bir ülke ekonomisi için oldukça kayda değer rakamlardan bahsediyoruz. Bu paralar Sermaye Piyasaları Kanunu’na uygun mu toplandı? Bir fon olarak mı, yoksa mevduat olarak mı toplandı?”
Böyle bir yapının aynı zamanda bankacılık yasalarına da tabi olması gerektiğinin altını çizen Güleryüz, uluslararası hukuka uygun olmayan bir durumun daha büyük hukuki süreçleri beraberinde getirebileceğini vurguladı. Ayrıca, şirket ile arsa alanlar arasındaki sözleşmelerin mutlaka incelenmesi gerektiğini ifade etti.
START-UP EKOSİSTEMİNDEN BÜYÜK KAYIP
1 milyar dolarlık metaverse zararının daha büyük olabileceğini belirten Başarsoft Kurucusu Alim Küçükpehlivan, “O dönemde bahsetmiştik. Tek bir metaverse yok. Birçok sanal evren kuruldu ve bunlara da en az o kadar paralar yatırıldı. Bu alanların bir ticari planı bulunmuyor.” dedi. Küçükpehlivan, ayrıca şu noktaları vurguladı:
“Hiçbirinin artık ikinci el alıcısı yok. Ayrıca, hem Türkiye’nin hem de dünyanın henüz bu sanal evrenleri kaldıracak teknik altyapısı yok. Baktığımızda Türkiye’nin start-up ekonomisi 2023’ü 900 milyon dolar yatırım ile kapamıştı. Burada tek kalemde kaybedilen para bundan çok daha fazla.”
Sonuç olarak, metaverse dünyasında yaşanan bu kriz, hem yatırımcılar hem de şirketler için ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu durumun daha fazla araştırılması ve gereğinin yapılması elzemdir.
