Küresel Karbon Emisyonlarında Endişe Verici Artış
Exeter Üniversitesi, East Anglia Üniversitesi (UEA), CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi, Münih Ludwig-Maximilian Üniversitesi, Alfred-Wegener Enstitüsü ve dünya genelinden 80 farklı kurumdan araştırmacıların dahil olduğu Küresel Karbon Projesi bilim ekibi tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırmaya göre, fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonlarının 2023 yılı itibarıyla yüzde 0,8 oranında artarak 37,4 milyar tona ulaşması bekleniyor. Bu artış, küresel karbon emisyonlarında yeni bir rekorun yaşanacağı anlamına geliyor.
Bu yıl kömür ve petrol kaynaklı karbon emisyonlarının sırasıyla yüzde 0,2 ve yüzde 0,9 artması öngörülüyor. Ayrıca, doğalgazın yol açtığı karbon emisyonlarının da yüzde 2,4 oranında yükseleceği tahmin ediliyor. Ormansızlaşma gibi arazi kullanım değişikliklerinden kaynaklanan emisyonların 4,2 milyar tonla birlikte toplam karbon emisyonları bu yıl 41,6 milyar tona yükselecek. Geçen yıl toplam emisyon miktarı 40,6 milyar ton olarak kaydedilmişti.
Son on yılda fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonları sürekli artarken, arazi kullanım değişikliğinin yol açtığı emisyonlar ortalama olarak azalma gösterdi ve toplam emisyonlar bu dönemde kabaca sabit kaldı. Ancak bu yıl, fosil yakıtların yanı sıra arazi kullanım değişiklikleri nedeniyle karbon emisyonlarında artış gözlemleniyor. Bu artışın sebeplerinden biri, şiddetli kuraklık koşulları dolayısıyla yaşanan ormansızlaşma ve orman yangınlarıdır.
Araştırmaya göre, her yıl 40 milyar tondan fazla salınan karbon emisyonlarının atmosferdeki seviyesi yükselmeye devam ederek, giderek daha tehlikeli hale gelen küresel ısınmaya yol açıyor.
Çin ve Hindistan’da Emisyon Artışı
Küresel emisyonların yüzde 32’sini oluşturan Çin’de bu yıl karbon emisyonunun yüzde 0,2 oranında artması bekleniyor. Aynı zamanda, toplam emisyonların yüzde 8’ini oluşturan Hindistan’da ise bu yılki artış oranı yüzde 8 olarak öngörülüyor. Küresel toplamın yüzde 13’ünü oluşturan ABD’de emisyonların bu yıl yüzde 0,6 azalması, Avrupa Birliği’nde ise yüzde 3,8’lik bir düşüş bekleniyor. Diğer ülkelerde ise karbon emisyonlarının bu yıl yüzde 1,1 artması öngörülüyor.
“Liderler COP29’da Hızlı ve Derin Emisyon Kesintileri Açıklamalı”
Küresel Karbon Projesi ekibi, mevcut emisyon oranlarının devam etmesi durumunda küresel sıcaklık artışının yaklaşık altı yıl içinde sürekli olarak 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin yüzde 50 olduğunu tahmin ediyor. Çalışmanın yöneticisi ve Exeter Üniversitesi Küresel Sistemler Enstitüsü araştırmacısı Pierre Friedlingstein, araştırmanın bulgularını değerlendirirken iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha zorlayıcı hale geldiğine dikkat çekti. Friedlingstein, “Fosil yakıtların kullanımında bir azalma göremiyoruz. Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmak için zaman hızla daralıyor. Birleşmiş Milletler iklim zirvesi COP29’da bir araya gelen dünya liderleri, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi seviyelere göre 2 derecenin altında tutulabilmesi için fosil yakıt emisyonlarında hızlı ve derin kesintiler yapmalıdır.” dedi.
Oslo merkezli CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi araştırmacısı Glen Peters ise ülkeler düzeyinde olumlu gelişmelere dair pek çok işaret olduğunu belirterek, “Fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonlarında zirvenin yakın olduğuna dair bir eğilim var. Ancak tüm sera gazı emisyonları için net bir değerlendirme yapmak zor. İklim eylemi, kolektif bir sorun. Bazı ülkelerde kademeli emisyon azaltımları gerçekleşirken, diğerlerinde artışlar devam ediyor.” şeklinde uyarıda bulundu.
