Çin’de Üniversite Giriş Sınavlarında Yapay Zeka Kullanımı ve Alınan Yeni Önlemler
Çin hükümeti, üniversite giriş sınavları sırasında öğrencilerin yapay zeka (AI) araçlarını kullanarak hile yapmasını önlemek amacıyla çığır açan ve alışılmışın dışında bir adım attı: Sınav süresince ülkedeki tüm yapay zeka sohbet botlarının devre dışı bırakılması. Bu karar, devletin ve istihbarat kurumlarının sıkı iş birliği sonucu, sınavların adil ve güvenli bir ortamda geçmesini sağlamak adına alındı.
Haber kaynakları, Çin’in önde gelen teknoloji devleri olan Alibaba, ByteDance ve Tencent gibi büyük firmaların, kendi geliştirdikleri yapay zeka sohbet botlarının, sınavlar sırasında soruları tanıma ve yanıt verme yeteneklerini tamamen kapattığını belirtiyor. Özellikle, Alibaba’nın Qwen, ByteDance’ın Doubao, Tencent’in Yuanbao ve Moonshot Kimi gibi popüler platformların görsel tanıma ve içerik analizi özellikleri sınav süresince kullanılamaz hale getirildi. Ayrıca, DeepSeek gibi diğer yapay zeka hizmetleri de, sınav sırasında bu özelliklere erişimi tamamen durdurdu. Öğrenciler, bu botlara neden bu özelliklerin kullanılamadığını sorduklarında, şirket temsilcileri, “Üniversite giriş sınavlarının adil olmasını sağlamak ve sınavın güvenliğini teminat altına almak amacıyla, bu özellikler test süresince kapatılmıştır” şeklinde yanıtlar verdi.
Sınav sırasında, öğrencilerin görsel yükleme veya çözüm isteme girişimleri de botlar tarafından engellendi. Bu platformlar, “Kurallara uygun hareket edilmelidir” uyarısı ile karşılık verdi. Öğrenciler, sınav esnasında yapay zeka araçlarının kullanılamadığını fark ettiklerinde, sosyal medyada paylaşımlar yapmaya başladı. Birçok öğrenci, araçların devre dışı kalmasından dolayı şikayet ederken, bazıları bu duruma tepki gösterdi. Bir Weibo kullanıcısı, şu sözlerle duruma isyan etti: “Üniversite giriş sınavı adayları, hepiniz hayırsızsınız! Resim yükleyip yardım istemek yerine, tekrar ChatGPT indirip çözüme ulaşmalısınız. Umuyorum ki, hepiniz topluluk kolejine gidersiniz!“
“Gaokao” Sınavının Çin’deki Önemi ve Öğrenciler İçin Anlamı
Çin’deki gençler için “Gaokao” olarak bilinen bu üç günlük üniversite giriş sınavı, hayatlarında dönüm noktası niteliğinde büyük bir etkiye sahip. Bu sınav, lise eğitimini tamamlayan öğrencilerin, ülkenin sınırlı sayıda ve oldukça seçkin üniversitelerine giriş yapabilmek için yarıştığı, büyük bir sınavdır. Bu yıl yaklaşık 13.3 milyon öğrenci, bu zorlu sınava katılmayı hedefliyor.
Toplamda yaklaşık dokuz saat süren ve üç güne yayılan bu sınavda, öğrencilerin telefon veya dizüstü bilgisayar kullanmaları kesinlikle yasak. Bu kurallar, yapay zeka araçlarının büyük ölçüde engellenmesini sağlasa da, Çin hükümeti ve sınav yönetimi, teknolojinin sunduğu avantajlardan tamamen faydalanmak istiyor. Özellikle sınav sırasında, sınav merkezlerindeki gözetim sistemleri, gelişmiş yapay zeka teknolojileri kullanarak, öğrencilerin fısıldaşması veya göz hareketlerini takip ederek, olası kural ihlallerini tespit etmeye çalışıyor.
Çin Daily’nin raporlarına göre, sınav merkezlerinde kullanılan yapay zeka gözetim sistemleri, öğrenci davranışlarını analiz ederek, “düzensiz hareketleri” ve “şüpheli davranışları” tespit etmede önemli rol oynuyor. Bu sistemler, öğrenci hareketlerini, yüz ifadelerini ve göz izlerini sürekli izleyerek, sınav kurallarına uyup uymadıklarını denetliyor. İlginç bir şekilde, öğrencilerin yapay zeka araçlarından yardım alamadığı sınav ortamında, sınav yöneticileri ve gözetmenler, yine yapay zeka teknolojilerinden faydalanabiliyor. Bu amaçla, sınav merkezlerinde, yapay zeka destekli gözetim sistemleri kullanılarak, öğrencilerin davranışları detaylı biçimde izleniyor ve olası hile girişimleri anında tespit ediliyor.
