Dünya’nın En Eski Buzu Keşfedildi
Bilim insanları, Dünya’nın en eski buzunu bulma çabaları kapsamında, 2.800 metre uzunluğunda bir buz çekirdeğini başarıyla delerek Antarktika buz tabakasının, kaya tabanıyla birleştiği noktaya ulaştı. Bu olağanüstü başarı, Dünya ikliminin en az 1,2 milyon yıl öncesine uzanan sürekli bir kaydını sunuyor.
Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilen “Beyond EPICA – Oldest Ice” (EPICA’nın Ötesinde – En Eski Buz) projesi çerçevesinde, Antarktika’nın uzak köşelerinden biri olan Little Dome C bölgesinde gerçekleştirilen çalışmalar, araştırmacıların bu dikkat çekici buz çekirdeğine ulaşmalarını sağladı. Saha lideri ve Göttingen Üniversitesi ile Alfred Wegener Enstitüsü’nde profesör olan Frank Wilhelms, bu başarılı keşfi şu şekilde değerlendirdi: “Doğru konum, son teknoloji radyo yankı sondaj teknolojileri ve buz akışı modellemesi kullanılarak belirlendi. Etkileyici bir şekilde, 0,8 ila 1,2 milyon yıl öncesine, tam olarak tahmin edildiği yere, 2.426 ila 2.490 metre derinlik aralığında giden kaydı bulduk. Bu gelişme, önceki yirmi yıllık EPICA buz çekirdeği kaydımızı genişletiyor.”
Antarktika, kıtasal kayanın üstünde devasa buz tabakalarıyla kaplı bir bölge. Beyond EPICA projesinin son keşif gezisi, gezegenimizin tarihi hakkında önemli ipuçları sağlayabilecek olan buz ve kaya arasındaki geçiş noktasına ulaştı. Buz çekirdeklerinin her katmanında, o dönemde atmosferde bulunan gazlar, tozlar ve izotopik bileşimler yakalandığından, bu çekirdekler Dünya’nın iklim geçmişine dair önemli bilgiler sunabilir. Katmanlarda yakalanan bu maddelerin oranları ve varlıkları, bilim insanlarının geçmiş dönemlerdeki iklim koşullarını anlamalarına yardımcı oluyor.
Saha baş bilimcisi ve doktora sonrası araştırmacısı, Kopenhag Üniversitesi’nden Julien Westhoff, bu süreçte elde edilen verileri şöyle yorumladı: “Little Dome C’de yapılan ön analizler, en üstteki 2.480 metrenin 1,2 milyon yıla kadar uzanan yüksek çözünürlüklü bir kayıt içerdiğine dair güçlü göstergelere sahip. Burada, 13.000 yıla kadar olan dönem bir metrelik buza sıkıştırılmış durumda.”
Buz çekirdeklerini elde etmenin kolay bir iş olmadığını belirtmek gerekiyor. Ekip, ortalama yaz sıcaklığının -35°C olduğu, deniz seviyesinden 3.200 metre yükseklikteki merkezi Antarktika platosunda toplamda 200 günden fazla süre zarfında çalıştı. Şimdi projenin, toplanan buz çekirdeği örneklerini incelenmek üzere laboratuvarlara ulaştırması gerekiyor.
ENEA-UTA (Ulusal Yeni Teknolojiler, Enerji ve Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Ajansı – Antarktika Teknik Birimi) kıdemli araştırmacısı ve Beyond EPICA projesinin ENEA lojistik başkanı Gianluca Bianchi Fasani, bu süreçle ilgili olarak: “Bu çalışma sırasında çıkarılan değerli buz çekirdekleri, projenin lojistiği açısından önemli bir zorluk olan -50°C soğuk zincirini koruyarak buzkıran gemisi Laura Bassi ile Avrupa’ya geri taşınacak.” açıklamasında bulundu.
