Araştırma sonuçları, CFO’lar ve vergi liderlerinin jeopolitik belirsizlikler, yetenek dönüşümü ve mevzuat değişiklikleri karşısında yapay zekâya olan yönelimlerini güçlendiriyor. Katılımcıların yaklaşık %86’sı veri, üretken yapay zekâ (GenAI) ve ilgili teknolojilerden faydalanmayı en önemli öncelik olarak görüyor.
EY’in Vergi ve Finans Operasyonları çalışması, 30 ülkeden 22 sektörden 1600 vergi ve finans liderinin katılımıyla, vergilendirme ve finansmanı etkileyen dinamikleri inceliyor. Bulgulara göre liderler, küresel iklimdeki değişikliklere uyum sağlamak için üretken yapay zekâ kullanımı ve yeni iş modellerini devreye alma yönünde adımlar atıyor. Üç temel odak alanı şöyle özetleniyor:
- Veri, GenAI ve teknolojiden faydalanmak
- Temel vergi uyum yükümlülüklerini yerine getirmek
- Vergi stratejisini genel finans ve organizasyon stratejileriyle entegre etmek
Rapor, şirketlerin %81’inin önümüzdeki iki yıl içinde tedarik zinciri dahil işletme modellerinde değişiklikler yapmayı planladığını gösteriyor; bu oran, geçen yıla göre önemli bir artışa işaret ediyor. Hızla değişen dünya koşulları altında vergi ve finans operasyonları da dönüşüm geçiriyor; Pillar Two olarak bilinen Küresel Asgari Vergi uygulaması, en belirgin regülasyon değişikliği olarak şirketler için öne çıkıyor. Katılımcıların %85’i bu düzenlemenin toplam vergi yükümlülüklerini artıracağını, sadece %21’i uyum konusunda iyi bir hazırlık olduğunu ifade ediyor.
Yapay zekâ ve veri kullanımı kaçınılmazlaşıyor. Katılımcılar inovasyon, tahmin analitiği ve otomatik raporlama için veri, GenAI ve teknolojiye öncelik veriyor; yapay zekânın vergi ve finans fonksiyonlarının etkililiğini önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık %30 artırması bekleniyor. Ayrıca, yapay zekâya dayalı artan kullanım ile stratejik ve yüksek değerli faaliyetlere bütçe artışı ihtimali %23 olarak değerlendiriliyor. Öte yandan %44’lük bir kesim, veri, yapay zekâ ve teknoloji için sürdürülebilir bir yol sunamamaktan en büyük engeli gördüğünü belirtiyor. Veriye dayalı uygulamaların olgunluk seviyesi ise hâlâ erken aşamalarda kaldığından bazı kuruluşlar kendi çözümlerini geliştirmek zorunda kalıyor. Ancak %78’i önümüzdeki iki yıl içinde yapay zekâ yetkinliklerine sahip hizmet sağlayıcılarıyla çalışmanın önemli faydalar sağlayacağını düşünüyor.
Çevik ekiplerle yetenek dönüşümünü desteklemek kritik. GenAI ve ajan yapay zekâ (Agentic AI), vergi ve finans alanında çalışan güç üzerinde köklü bir değişim yaratıyor. Katılımcılar, kıdemli vergi uzmanlarının emekliliğe yaklaşmasıyla ilgili kaygılarını dile getirirken, mesleğe alınan yeni muhasebeci sayısının azalmasının yetenek ihtiyacını olumsuz etkileyeceğini öngörüyorlar. Buna karşılık mevcut görevlerin %53’lük kısmı rutin işler oluşturuyor ve bu yükün yarıdan fazlasını azaltma hedefiyle çalışanlar yüksek değerli görevlere odaklanmaya yönlendiriliyor. Ek olarak, ekip becerilerini güçlendirmek için yatırım yapılması ve dış kaynaklardan uzmanlık edinilmesi giderek yaygınlaşıyor; %89’un mevcut becerilerini yükseltmek için çaba gösterdiği belirtiliyor.
EY Türkiye Vergi Bölümü Başkanı Erkan Baykuş, konuyu şu sözlerle özetliyor: Şirketler, değişimin birbirine bağlı bir süreç olduğu bir dünyada faaliyet gösteriyor. Jeopolitik ve teknolojik gelişmeler, küresel dinamikleri yeniden şekillendiriyor ve vergi ile ticaret politikalarında önemli değişikliklere yol açıyor. Veri ve yapay zekâ vasıtasıyla desteklenen yeni bir döneme girildiğini belirten Baykuş, vergi ve finans departmanlarının çevik işletme modelleri tasarlayarak bugünün gereksinimlerine yanıt verirken, yarının gelişmelerine de hazırlanması gerektiğini vurguluyor. Bu yaklaşım, verileri yapay zekâya hazır hale getirerek içgörüleri güçlendirmek ve operasyonları daha çevik kılarak rekabette öne çıkmayı hedefliyor.
