Bilindiği gibi Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ), dünya ekonomisindeki değerli yeri, istihdama sağladığı katkıları ve var olan değişimlere karşı uyumu ile varlığı ve önemi tartışılmazdır. Türkiye’deki işletmelerin %99,8’ini KOBİ’ler oluşturmaktadır. Ülkemizde KOBİ’ler toplam istihdamın %73,8’ini sağlamakta, Türkiye’deki işletmelerin toplam cirosunun %64,5’ini ve toplam ihracatında %56,3’ünü gerçekleştirmektedir.
Bu derece kilit öneme sahip KOBİ’ler hem ürün ve hizmetleri ile ekonomiye katkı sağlarken, hem de kendinden büyük işletmelerle de rekabet edebilmektedir. Diğer bir ifade ile kendilerinden büyük olan işletmelere bir nevi destek sağlamakta ve tamamlamaktadır.
Ülkemizde 1980’lerin sonundan itibaren KOBİ’lerin desteklenmesi yönünde çalışmalar başlatılmıştır. KOBİ’lerin ülke ekonomisindeki payını artırmak, rekabet güçlerini geliştirmek ve sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun olarak gerçekleştirebilmek amacıyla Nisan 1990’da Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) kurulmuştur.
1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile kurulmuş olan KOSGEB, Merkezi Ankara‘da olan ve tüm illerde müdürlükleri bulunan tüzel kişiliği haiz özel bütçeli bir kuruluştur.
Kurulduğu tarihten Mayıs 2009’a kadar sadece imalat ve üretim sektörlerine destek sağlayan KOSGEB, 5 Mayıs 2009 tarih ve 27219 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe giren 5891 sayılı Kanunla birlikte hizmet ve ticaret sektörlerini de kapsamı alanına almıştır. KOSGEB destek ve hizmetleri tamamen ücretsiz ve aracısız olup, veri tabanına kayıt, destek programlarına başvuru ve ödeme süreçleri tamamen online olarak E-Devlet üzerinden gerçekleştirilmektedir.
İşte, KOBİ’lerin gelişiminde ve desteklenmesinde Türkiye’de en kilit ve değerli bir kuruluş olan KOSGEB’in son dönemlerde özellikle “girişimcilik” başlığı altında verdiği “Girişimci Destek Programı” ndan söz etmek isterim.
Verdiği desteklerle oldukça dikkat çeken bu programın amacı ülkemizin stratejik öncelikleri doğrultusunda belirlenen sektörler öncelikli olmak üzere yeni kurulan işletmeleri destekleyerek sürdürülebilirliklerini sağlamaktır.
Söz konusu program “İş Kurma Desteği” ve “İş Geliştirme Desteği” olmak üzere iki ana başlıktan oluşmaktadır. Bu programa; İş Kurma Desteğine KOSGEB tarafından desteklenen sektörlerde faaliyet gösteren tüm işletmeler ile İş Geliştirme Desteğine göre “İmalat”, “Telekomünikasyon”, “Bilgisayar programlama”, “Danışmanlık ve ilgili faaliyetler”, “Bilgi hizmet faaliyetleri”, “Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri” sektörlerinde faaliyet gösteren işletmeler başvurabilir.
“İş Kurma Desteğine”, destek programına başvuru tarihi itibariyle işletmesini en fazla 1 yıl öncesinde kurmuş olan girişimciler başvuru yapabilecektir.
KOSGEB tarafından desteklenen sektörlerde faaliyet gösteren tüm işletmeler İş Kurma Desteğinden yararlanabilecektir.
“İş Geliştirme Desteği” kapsamında ise girişimcilere 1,5 milyon TL üst limit dahilinde yüzde 80 destek oranı ile geri ödemeli olarak destek sağlanmaktadır. Girişimcinin genç, kadın, engelli, gazi veya birinci derecede şehit yakını olması durumunda destek üst limitine 150 bin TL daha ilave edilmektedir.
Destek kapsamında işletmenin personel giderleri, makine-teçhizat ve kalıp giderleri, yazılım giderleri ve hizmet alımı giderlerine (eğitim, danışmanlık ve yönderlik, belgelendirme, test ve analiz, pazarlama, tasarım, sınai mülkiyet hakları giderleri) destek sağlanmaktadır.
“İş Geliştirme Desteğine” destek programına başvuru tarihi itibariyle işletmesini en fazla 3 yıl öncesinde kurmuş olan girişimciler başvuru yapabilecektir.
Geri ödemeli destekler için herhangi bir faiz ve komisyon uygulanmayacak olup işletmelerin geri ödemeleri 36 aylık program süresi sonunda başlayacaktır.
“İş Kurma Desteğine” başvurular sürekli olacaktır. “İş Geliştirme Desteğine” ise yılda belirli dönemlerde başvuru alınacaktır.
İlk dönem başvurular 10 Mayıs – 28 Haziran 2024 tarihleri arasında olmuş olup, “İş Geliştirme Desteği” kapsamında alınan başvurular, kurul ve jüri değerlendirmesi sonucuna göre sıralanacak ve desteklemeye hak kazananlar ilan edilecektir.
İşte, ülke ekonomisi ve işletme literatürünün ilgi odağını oluşturan KOBİ ‘ler (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler” konusunda KOSGEB tarafından yapılan bu değerli çalışmalar ile özellikle “Girişimcilik” gibi yeni bir fikir üreten ve kar getiren bir işletmenin kurulması ve geliştirilmesi gibi önemli bir hususta kanımca oldukça ses getiren “Girişimci Destek Programı” nı ülkemizde “Yeni İş Kurmak İsteyen” veya “İş Geliştirmek İsteyen” tüm KOBİ’lere önermek ve katılımlarını sağlamak son derece değerlidir.
Konu ile ilgili daha ayrıntılı bilgi almak isteyen tüm KOBİ’ler gerek KOSGEB sayfasından gerekse bu köşe yazısının kaynakçasından faydalanabilirler.
Yararlanılan Kaynaklar
Girişimci Destek Programı (kosgeb.gov.tr)
Küçük Ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ’LER); Kobiler, Kobilerin Özellikleri, Kobilerin Türkiyedeki Yeri ve Önemi Makale (ekodialog.com)
Yasemin ERALP İRTEN “Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) Önemi ve İkinci OECD-KOBİ İstanbul Bakanlar Konferansı”; Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) Önemi ve İkinci OECD-KOBİ İstanbul Bakanlar Konferansı / T.C. Dışişleri Bakanlığı (mfa.gov.tr)
Dünden Bugüne KOSGEB; Tarihçe – KOSGEB T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
