Trakya’daki Su Kaynaklarının Dengesizliği
Trakya Üniversitesi Doğal Afet Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Musa Uludağ, özellikle kış aylarındaki yetersiz kar yağışları, yaz aylarındaki aşırı sıcaklar ve yer altı sularının aşırı kullanımı nedeniyle Trakya’daki nehirlerin akış dengelerinin bozulduğunu vurguladı. Nehirlerdeki su akışının bozulmasının ekosistem üzerinde derin etkileri olduğunu belirten Uludağ, “Akarsuyun akış dinamiği bozulduğunda, o akarsuda yaşayan hayvan ve bitki türleri üzerinde olumsuz etkiler oluşur. Su içindeki oksijen oranının azalması, canlıların yaşam koşullarını zorlaştırır” şeklinde konuştu.
Yer Altı Sularının Aşırı Kullanımı
Son yıllarda kış yağışlarında belirgin bir azalma gözlemlendiğini ifade eden Uludağ, “Akarsuların akışa geçebilmesi için yer altı su seviyesinin doygunluk aşamasına ulaşması gerekmektedir. Yer altı suyunu besleyen en önemli kaynaklar arasında kar yağışları yer alır. Özellikle son dönemlerde Meriç, Tunca ve Arda nehirlerinin beslenme havzasında yer alan Rodop Dağları ve diğer dağlık alanlarda kar yağış miktarı oldukça azalıyor. Bu durum, yaz aylarında kar erimeleriyle beslenen nehirlerin yeterli su seviyesine ulaşamamasına yol açıyor. Hızla ısınan havalar nedeniyle sınırlı miktardaki kar yağışı da hızla eriyerek, su kaynaklarının azalmasına katkı sağlıyor. Ayrıca, tarımsal, evsel ve sanayi amaçlı derin sondajların yapılması, yer altı su seviyelerinin düşmesine neden oluyor. Zaten beslenme kaynakları gelirden daha az, bir de aşırı tüketim akarsuların seviyesinde büyük etkilere yol açıyor” dedi.
İklim Değişikliği ve Sıcaklık Artışı
Uludağ, Trakya’da ortalama sıcaklıkların son 40 yılda yaklaşık 2 derece arttığını ve bu durumun aşırı buharlaşmaya neden olduğunu belirtti. “Aşırı sıcaklar nedeniyle yağmur suyu, çıplak arazide hızla buharlaşıyor ve yer altı sularının beslenmesini olumsuz etkiliyor. Aşırı sıcaklıklar, buharlaşmayı artırmakta ve bu durum Trakya’da son yıllarda yaşanan kuraklığın temel nedenleri arasında yer alıyor. Kış aylarındaki kar yağışlarının azalması, yer altı sularının aşırı kullanımı ve aşırı sıcaklıklar, Trakya’daki nehirlerin akış dengesini ciddi şekilde bozmuştur” şeklinde konuştu.
Uluslararası Etkiler
Uludağ, Bulgaristan’da Meriç, Arda ve Tunca nehirleri üzerine inşa edilen barajların da bu nehirlerdeki su seviyesinin düşmesine katkı sağladığını ifade etti. Nehirler şu an dip seviyede akmakta.
Su Seviyeleri ve Kontrol Önlemleri
Devlet Su İşleri (DSİ) verilerine göre, Tunca Nehri’nin debisi saniyede 3 metreküp, Meriç Nehri’nin 53 metreküp ve Ergene Nehri’nin ise 6 metreküp olarak ölçüldüğü belirtildi. Nehirlerdeki kuraklık nedeniyle Meriç ve Tunca nehirlerinde kontrollü sulama uygulamalarına geçilmiş durumda.
