İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI Aralık Raporu
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından yayımlanan Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) Aralık ayında ılımlı bir düşüş kaydetti. Bu durum, bazı sektörlerde faaliyetlerin durma noktasına geldiğini gösteriyor. Aralık ayında PMI değeri 49,1 olarak ölçüldü. Eşik değer olan 50’nin üzerinde gerçekleşen rakamlar, sektördeki iyileşmeyi simgeliyor. Kasım ayında 48,3 olan Manşet PMI’nın Aralık’ta 49,1’e yükselmesi, imalat sektöründeki yavaşlamanın son 8 ayın en düşük oranında ve oldukça ılımlı düzeyde gerçekleştiğini ortaya koyuyor.
Sektördeki faaliyet koşullarında yaşanan bozulmanın durma noktasına yaklaşması, birçok alt endeksin çizdiği görünüm ile tutarlılık sergiliyor. Talepteki nispi iyileşme sinyalleri, üretimdeki düşüşü ılımlı bir düzeye geriletti ve dokuz aylık mevcut yavaşlama döneminin en düşük oranında gerçekleşti. Ancak talepteki baskılar nedeniyle yeni siparişlerdeki yavaşlama devam ediyor. Bu yavaşlama nisan ayından bu yana en düşük seviyede kaydedildi. Benzer şekilde, yeni ihracat siparişlerinde de daralma daha hafif bir şekilde gerçekleşti.
İstihdamda Azalma
Yeni siparişlerdeki yavaşlık, imalatçıların satın alma faaliyetlerini, stok düzeylerini ve istihdamı azaltmasına yol açtı. İstihdamdaki gerileme, Kasım ayındaki artışı takip etti. Ancak her üç göstergede de düşüşler oldukça ılımlı seviyelerde gerçekleşti. Girdi maliyetleri Aralık ayında belirgin bir artış gösterdi ve firmalar bu artışı ham madde fiyatlarındaki yükseliş ile Türk lirasının dolar karşısındaki değer kaybına bağladı. Girdi maliyetleri enflasyonu son üç ayın en yüksek seviyesine çıksa da, 2024 yılı ortalaması açısından oldukça düşük seviyelerde kaldı.
Nihai Ürün Fiyatlarında En Düşük Hıza Geriledi
Nihai ürün fiyatları enflasyonu, beş yıldan uzun bir dönemin en düşük hızına gerileyerek artışın ılımlı seviyede kaydedildiği bir tablo oluşturdu. Bazı firmalar, ham madde maliyetlerindeki artış nedeniyle nihai ürün fiyatlarını yükseltirken, diğerleri ise satışlarını güvence altına almak amacıyla müşterilerine fiyat indirimleri sağladı. S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında şu değerlendirmeyi yaptı: “Türkiye’nin 2024 yılı sonuna ilişkin PMI veri seti, 2025 yılında sektör için umut verici bir tablo çiziyor. Faaliyet koşullarında yavaşlama devam etse de oldukça hafif düzeyde ve anket kapsamındaki birçok alt endekste iyileşme işaretleri gözlemleniyor. Eğer bu seyir 2025 yılının başında da devam ettirilebilirse, sektörün yeniden büyümeye geçtiğini görebiliriz. Geçen yıla göre enflasyonist ortamın çok daha ılımlı seyretmesi, sektörün gelecekteki performansını olumlu yönde etkileyecektir. Nihai ürün fiyatlarındaki artış, Aralık ayında çok ılımlı düzeyde ve beş yıldan uzun bir dönemin en düşük oranında gerçekleşti.”
Üretim ve Yeni Siparişler Yaygın Şekilde Yavaşladı
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI Aralık ayı raporuna göre, Kasım ayında anket kapsamında izlenen 10 sektörden dokuzu üretimini yavaşlatırken, Aralık’ta bu sayının yediye inmesi nispi bir iyileşmeye işaret ediyor. Üretimde en sert düşüş, giyim ve deri ürünlerinde gerçekleşirken, büyüme yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda ürünlerinde gözlemlendi. Gıda sektörünün üretiminde artış eğilimi üçüncü aya ulaştı. Elektrikli ve elektronik ürünlerde ise bir önceki aya göre herhangi bir değişim kaydedilmedi.
Üretimde olduğu gibi yeni siparişlerde de artışlar yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda sektörleriyle sınırlı kaldı. Diğer sektörlerde, ana metal sanayi başta olmak üzere, daralma kaydedildi. Yeni ihracat siparişleri de takip edilen 10 kategoriden yedisinde yavaşladı. İstihdam hacmi, gıda imalatçıları ile makine ve metal ürünleri firmalarında artarken, diğer sektörlerde düşüş sergilendi. Çalışan sayılarında en belirgin azalma ise giyim ve deri ürünleri sektöründe yaşandı. Benzer bir tablo satın alma faaliyetlerinde de gözlendi; girdi alımları yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda sektörlerinde artış kaydetti.
Aralık ayında enflasyonist baskıların hafiflediğine ilişkin sinyaller güçlendi. Sektörlerin çoğunluğunda girdi maliyetlerindeki yükseliş, Kasım ayına göre hız kesti. Girdi fiyatlarında en hızlı artış metalik olmayan mineral ürünlerde, en yavaş artış ise ana metallerde gerçekleşti. Ana metal sektöründe enflasyon, beş yıldan uzun bir dönemin en düşük düzeyinde ölçüldü. Maliyet enflasyonundaki gerileme ve talepteki durgunluğun etkisiyle tekstil, giyim-deri ve ana metal sektörleri satış fiyatlarında indirime gitti. Böylece 10 sektör içerisinde satış fiyatlarının düştüğü sektör sayısı, Kasım’da iki iken Aralık’ta üçe çıkmış oldu. Diğer taraftan, ürün fiyatlarında en belirgin artış ise enflasyonun marttan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı makine ve metal ürünleri sektöründe izlendi.
