2025 İlk Çeyrek Bilanço Sezonunun Genel Görünümü
Borsa İstanbul’da 2025 yılının ilk üç ayında gerçekleşen bilanço sonuçları, piyasa katılımcılarında genel anlamda dikkat çekici bir zayıflık ve belirsizlik ortamı yarattı. XUTUM endeksinde bilanço açıklayan toplam 514 şirketin yaklaşık %51’i yani 263 şirket kârlı açılış yaparken, geri kalan şirketler zarar bildirdi. XU100’ün zarar açıklayan şirket oranı %30, XU030’da ise yaklaşık %31 seviyesinde seyrediyor. Bu tablo, enflasyon muhasebesi uygulamalarındaki değişiklikler, döviz kurundaki hareketler, talepteki zayıflık ve yüksek finansman maliyetlerinin sektör kârlılıklarını olumsuz etkilediğini gösteriyor. Ancak, bu olumsuz tabloya rağmen bazı sektörler öne çıkmayı başardı.
Pozitif Ayrışmayı Başaran Sektörler
Bankacılık ve Sigorta sektörleri, özellikle enflasyon muhasebesinden muaf olmaları ve faiz ortamının yüksek seyretmesi sayesinde öne çıktı. Bankalar, net faiz marjlarındaki iyileşme, TÜFE’ye endeksli tahvillerden gelen düzenli getiriler ve yüksek komisyon gelirleriyle dikkat çekti. Sigorta şirketleri ise prim üretimi ve teknik kârlılık açısından başarılı performanslar sergiledi. Gıda sektörü, fiyatlama gücü yüksek ve maliyetleri etkin yöneten firmalar sayesinde görece dirençli kaldı. Ayrıca, Savunma Sanayi sektörü, güçlü sipariş akışları ve kamu destekli projelerle pozitif ayrıştı. Bu sektörler, piyasa koşullarına rağmen sağlam durmayı başardı.
En Çok Kazanç Sağlayan Sektörler
- FAVÖK artışında ilk üç sektör: Taahhüt (%63), Gıda Perakende (%42), Savunma Sanayi (%31)
- Net kâr bazında en yüksek artışlar: GYO (%96), Yeme-içme Hizmetleri (%63), Savunma Sanayi (%56)
Sektör Bazında Kayıplar ve Düşüşler
Sert kâr kayıpları ve düşüşler yaşayan sektörler ise otomotiv tedarikçileri, tekstil ve demir-çelik gibi emtia odaklı sektörler oldu. FAVÖK ve net kâr açısından en fazla gerileme gösteren sektörler şu şekilde sıralanıyor:
- FAVÖK düşüşünde: Yapı Malzemeleri (%73), BT Yazılım (%61), Kimya ve Otomotiv (%52)
- Net kâr düşüşünde: Enerji ve Elektrik (%93), Kimya (%90), Otomotiv (%70)
Sektörlere Göre Şirket Performansları ve Yorumlar
Bu dönemde BİST 100’ün içindeki bilanço açıklayan şirketlerin sayıları ve performansları, sektörlerin genel durumu hakkında önemli ipuçları veriyor. Gedik Yatırım Araştırma Direktörü Ali Akkoyunlu, ilk çeyrekte bankalar ve sigorta şirketlerinin yüksek enflasyon ortamından faydalanma şansı bulduğunu belirtti. İkinci çeyrekte ise, TCMB’nin faiz indirim beklentilerinin ertelenmesi, enflasyonun baz etkisiyle düşmeye başlaması ve kredi büyümesinin sınırlanmasıyla birlikte marjlar üzerinde baskı oluşabilir. Sigorta şirketleri açısından ise, prim gelirleri enflasyonist ortamda desteklenirken, artan poliçe maliyetleri ve tüketici fiyat duyarlılığı riskleri devam ediyor. Yatırım gelirleri ise bu dönemde güçlü kalmaya devam edecek.
İkinci Çeyrek İçin Beklentiler ve Riskler
Akkoyunlu, ilk çeyrek sonuçlarının en kötü senaryonun geride kalmakta olduğunu gösterdiğini ancak henüz tam anlamıyla bir toparlanma başlamadığını vurguluyor. Sanayi ve inşaat sektörlerinde marj baskısının devam etmesi muhtemel olsa da, havacılık, petrol ve turizm sektörlerinde mevsimsel ve kur destekli olumlu ayrışmalar izlenebilir. Şirket bazında derinleşen farklılıkların artacağı ve hisse seçimlerinin kritik hale geleceği bir dönem başlıyor. İkinci çeyrek bilanço sezonu için geniş tabanlı bir toparlanma beklenmese de, bazı sektörler özellikle mevsimsel veya kur destekli gelir yapısıyla öne çıkabilir.
Enflasyonda Yavaşlama ve Gelecek Perspektifi
Enflasyonun yavaşlamaya başladığını belirten Akkoyunlu, fiyatlama gücünün henüz tam anlamıyla toparlanmadığını söylüyor. Eğer sıkı para politikası devam ederse ve yıl sonunda veya 2026 başında faiz indirimleri gerçekleşirse, yatırım ve tüketim iştahı yeniden canlanabilir. Ayrıca, baz etkisinin üçüncü çeyrek ve sonrası sektörlere pozitif katkı sağlayabileceği öngörülüyor. Kalıcı bir toparlanma için, 2025 sonu ile 2026 başını daha uygun bir zaman dilimi olarak görüyoruz.
